Mất mạng trên máy

“Mất mạng” bao gồm hai trường hợp khác nhau: không có gì từ bên ngoài đến được máy, và chính máy không kết nối được đến đâu cả. Hãy bắt đầu với console, vì trong tình huống này SSH không dùng được, còn console thì luôn hoạt động — nó kết nối trực tiếp với máy, bỏ qua mạng.

Bước 1. Truy cập qua console

Mở /hosting/vds/m/<id>, tab “Console”. Console văn bản (cổng serial) dùng được cho mọi lệnh; “Screen” (VNC) cần thiết nếu hệ thống không hiện dấu nhắc trên đường serial. Nếu console hiện dấu nhắc đăng nhập, máy vẫn sống và vấn đề nằm ở mạng, không phải ở quá trình khởi động.

Nếu không có dấu nhắc và “Screen” hiện thông báo lỗi kernel, xem Kernel panic: cần làm gì tiếp theo.

Bước 2. Kiểm tra interface và địa chỉ

ip -brief address
ip route

Interface phải có địa chỉ IPv4 công khai của bạn từ tab “Overview”, và các route phải có dòng default via .... Những phát hiện thường gặp:

• interface ở trạng thái DOWN — bật lên: ip link set dev ens18 up;
• địa chỉ biến mất sau khi chỉnh sửa cấu hình thủ công — khôi phục tệp cài đặt và khởi động lại dịch vụ mạng (systemctl restart systemd-networkd hoặc netplan apply trên Ubuntu);
• không có default route — tạm thời khôi phục bằng ip route add default via <gateway> để lấy lại quyền truy cập, rồi sửa cấu hình, nếu không lỗi sẽ tái diễn sau khi khởi động lại.

Các thay đổi thực hiện qua ip chỉ tồn tại đến khi khởi động lại. Cách khắc phục thực sự luôn nằm trong tệp cấu hình.

Bước 3. Phân biệt “không có kết nối” với “không phân giải được tên”

ping -c3 1.1.1.1
ping -c3 millida.net

Nếu ping được địa chỉ nhưng không ping được tên, mạng vẫn ổn và việc phân giải tên bị hỏng: chuyển đến Không phân giải được tên (DNS).

Bước 4. Xem bộ lọc gói tin

Nguyên nhân phổ biến nhất khiến mất quyền truy cập là quy tắc của chính bạn đã chặn đăng nhập. Kiểm tra:

nft list ruleset
iptables -S
ufw status verbose

Nếu bạn thấy policy DROP trên lưu lượng đến mà không cho phép cổng 22, bạn đã tự cắt SSH của mình. Khôi phục quyền truy cập qua console:

ufw allow 22/tcp
ufw reload

Trước khi bật tường lửa, hãy luôn cho phép cổng SSH trong cùng một nhóm lệnh. Cách làm “chặn trước, cho phép sau” sẽ khiến bạn mất quyền truy cập.

Bước 5. Kiểm tra chính dịch vụ SSH

Mạng có thể vẫn hoạt động trong khi cổng bị đóng vì dịch vụ đã dừng:

systemctl status ssh
ss -tlnp | grep :22

Xem Dịch vụ không khởi động: khắc phục sự cố systemd để biết cách chẩn đoán trạng thái dịch vụ.

Nếu không có gì hiệu quả

Khởi động vào đĩa phục hồi SystemRescue từ tab “Access”: đăng nhập root không cần mật khẩu, và đĩa của máy hiện dưới dạng /dev/sda. Mount root và sửa cấu hình mạng “từ bên ngoài” hệ thống. Khi xong, chuyển lại chế độ khởi động bình thường và khởi động lại máy — nếu không nó sẽ tiếp tục khởi động vào SystemRescue.